Een goede tuinschaar is een van de meest gebruikte gereedschappen in de tuin. Of je nu rozen snoeit, struiken bijknipt of dood hout verwijdert, zonder een scherpe snoeischaar kom je er niet ver. Toch weten veel mensen weinig over hoe je zo’n schaar kiest, gebruikt en onderhoudt. In deze blog lees je precies wat je nodig hebt om er het meeste uit te halen.
Verschillende soorten snoeischaren voor verschillende klussen
Niet elke snoeischaar is hetzelfde. Er zijn twee hoofdtypen: de omlopende schaar en de aanlegschaar. Bij een omlopende schaar, ook wel bypass schaar genoemd, glijden twee lemmen langs elkaar, net als bij een gewone schaar. Dit geeft een schone, scherpe snede en is goed voor levende takken en jonge twijgen. Een aanlegschaar, ook wel aambeeldschaar of knijpschaar genoemd, heeft één scherp lemmet dat op een vlakke onderkant drukt. Dit type is minder precies maar sterk genoeg voor droog of dood hout. Wie de verkeerde schaar gebruikt voor de verkeerde klus, beschadigt niet alleen de plant maar ook het gereedschap zelf. Kies dus bewust op basis van wat je gaat snoeien.
Wanneer en hoe je de beste snee maakt
Een schone snede is belangrijk voor de gezondheid van de plant. Maak je een rafelige of geknepen snee, dan heeft de plant meer moeite om te herstellen en is de kans op ziektes groter. Knip altijd net boven een knop of zijtak, schuin weg van de knop, zodat water niet op de snee blijft staan. Bij dikkere takken, dikker dan een pink, is het beter om een takkenschaar of zaagje te gebruiken. Een handsnoeier is bedoeld voor takken tot ongeveer twee centimeter dik. Ga je dikker, dan forceer je de schaar en worden de lemmen snel bot of scheef. Goed gebruik begint dus bij het kennen van de grenzen van je gereedschap.
Je snoeischaar scherperen en schoonhouden
Een botte schaar is niet alleen vervelend in gebruik, het is ook slecht voor je planten. Geknepen wonden genezen langzamer dan strakke sneden. Gelukkig is een snoeischaar slijpen niet moeilijk. Maak het lemmet eerst schoon met een doekje en wat water of plantenolie. Controleer of er inkepingen of beschadigingen in het staal zitten. Gebruik daarna een kleine slijpsteen of een diamantvijl om het lemmet bij te slijpen. Beweeg altijd in dezelfde richting, van de basis naar de punt, langs de scherpe kant van het lemmet. Slijp alleen de schuine kant, niet de vlakke achterkant. Na het slijpen veeg je het lemmet schoon en smeer je het in met een beetje olie om roest te voorkomen. Doe dit regelmatig, zeker na intensief gebruik in de lente en herfst, en je schaar gaat jarenlang mee.
Opslag en langdurig onderhoud van je tuingereedschap
Na het gebruik is het verleidelijk om je snoeier gewoon in de schuur te gooien, maar dat is niet slim. Sap en vuil van planten drogen op de lemmen en tasten het staal aan. Spoel de schaar na gebruik af, droog hem goed en smeer de scharnier en de lemmen in met olie. Bewaar hem op een droge plek, bij voorkeur hangend of in een etui, zodat de punt niet beschadigt. Controleer ook af en toe de scharnierschroef. Is hij te los, dan klapt de schaar te ver open en snijdt hij niet goed. Is hij te strak, dan kost het veel kracht om te knippen. Een kleine draai aan de schroef kan al het verschil maken. Goede opslag en een beetje aandacht verlengen de levensduur van je gereedschap enorm.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn snoeischaar bot is?
Je snoeischaar is bot als je meer kracht moet zetten dan normaal, als takken worden geknepen in plaats van gesneden, of als de wonden op de plant er rafelig uitzien. Een scherpe schaar snijdt soepel en geeft een gladde, strakke snede.
Hoe vaak moet ik mijn snoeischaar slijpen?
Hoe vaak je een snoeischaar moet slijpen hangt af van hoe veel je hem gebruikt. Bij normaal gebruik in een thuistuin is één of twee keer per jaar voldoende, bij voorkeur voor het voorjaar begint. Gebruik je hem heel intensief, dan is vaker slijpen aan te raden.
Mag ik mijn snoeischaar gebruiken voor het snoeien van fruitbomen?
Een handsnoeier mag je gebruiken voor dunne takken van fruitbomen, tot ongeveer twee centimeter dik. Voor dikkere takken gebruik je beter een takkenschaar of een snoeizaag. Zorg er ook voor dat je de schaar ontsmet tussen verschillende planten, om ziektes niet over te dragen.
Wat is het verschil tussen een bypass schaar en een aambeeldschaar?
Een bypass snoeischaar heeft twee lemmen die langs elkaar glijden en geeft een scherpe, schone snede. Deze is goed voor levende planten. Een aambeeldschaar heeft één lemmet dat op een vlakke plaat drukt en werkt beter voor dood of hard hout. Gebruik je de verkeerde soort, dan vergroot je de kans op schade aan de plant of het gereedschap.
