Druppelirrigatie is een manier van water geven waarbij planten via slangen en kleine gaatjes precies de hoeveelheid water krijgen die ze nodig hebben. Niet meer, niet minder. In een tijd waarin droogte steeds vaker voorkomt en water kostbaar is, kijken steeds meer boeren en tuinders naar dit systeem. Het idee klinkt eenvoudig, maar de techniek erachter is slim doordacht en heeft grote gevolgen voor de manier waarop we met water omgaan.
Hoe het systeem van watertoevoer per druppel werkt
Bij druppelirrigatie loopt water via een netwerk van buizen en slangetjes direct naar de wortels van een plant. Op vaste plekken in de slang zitten kleine openingen, druppelende uitlopers of zogenoemde druppelaars, die het water langzaam loslaten. Zo komt het vocht precies op de plek terecht waar de plant het opneemt. De hoeveelheid water die per plant wordt afgegeven, is instelbaar. Dat maakt het systeem geschikt voor allerlei soorten gewassen, van tomaten en aardbeien tot druiven en paprika’s. Het water wordt soms ook gemengd met meststoffen, zodat de plant voeding en vocht tegelijk ontvangt. Dit heet fertigatie.
Voordelen voor water, bodem en gewas
Een groot voordeel van dit systeem is dat er veel minder water verloren gaat. Bij traditionele beregeningssystemen verdampt een groot deel van het water voordat het de plant bereikt, of het belandt op plekken waar geen planten groeien. Bij gerichte watertoediening via slangetjes is dat verlies veel kleiner. Onderzoek laat zien dat dit systeem tot 50 procent minder water kan gebruiken dan traditionele methoden. Dat scheelt niet alleen op de waterrekening, maar vermindert ook de druk op grondwater en oppervlaktewater. Daarnaast blijft de grond rond de wortels gelijkmatiger vochtig, wat goed is voor de groei. Ook de bovenste laag van de bodem blijft droger, waardoor onkruid minder goed kiemt.
Uitdagingen bij het installeren en onderhouden
Toch vraagt dit systeem ook om aandacht en kennis. De kleine openingen in de slangetjes kunnen verstopt raken door vuil, kalk of algen. Dat vraagt om regelmatige controle en een goede waterfiltering. Wie het systeem aanschaft, betaalt ook meer aan het begin dan bij een gewone beregeningsinstallatie. De aanschafkosten zijn hoger, maar die worden over de jaren terugverdiend door lagere waterkosten en betere opbrengsten. Bovendien moet het systeem goed worden afgestemd op het type grond, de gewassen en het klimaat. Wat werkt op zandgrond, werkt niet altijd op klei. Maatwerk is daarom onmisbaar. Veel boeren werken samen met een specialist om het systeem goed in te stellen.
Toepassing in de tuin en op kleine schaal
Druppelirrigatie is niet alleen iets voor grote landbouwbedrijven. Ook particulieren passen het systeem toe in de moestuin, op het terras of in de kas. Er zijn kant en klare sets te koop voor de thuistuin, inclusief timer en aansluitingen voor de tuinkraan. Zo kun je als hobbytuinier water besparen en tegelijk zorgen dat planten het nooit te droog of te nat krijgen. Zeker tijdens een droge zomer is dat een uitkomst. Het systeem werkt ook goed in combinatie met regenwater dat is opgevangen in een ton. Dat maakt de combinatie van waterbesparing en hergebruik compleet.
Veelgestelde vragen
Is druppelirrigatie geschikt voor alle soorten planten?
Druppelirrigatie werkt goed voor de meeste groente, fruit en siergewassen. Het systeem is bij uitstek geschikt voor planten die gevoelig zijn voor te veel of te weinig water. Voor planten die juist gebaat zijn bij beregening van bovenaf, zoals gras, is het minder geschikt.
Hoeveel water bespaar je met druppelirrigatie ten opzichte van gewone beregening?
Met druppelirrigatie kan het waterverbruik tot wel 50 procent lager uitvallen dan bij traditionele beregening. Dit komt doordat het water direct bij de wortels terechtkomt en er weinig verlies is door verdamping of afspoeling.
Kan het systeem ook gebruikt worden met regenwater?
Ja, druppelirrigatie is goed te combineren met een regenwateropvang. Let daarbij wel op een goede filtering, want regenwater kan deeltjes bevatten die de kleine openingen in de slangetjes verstoppen.
Wat is het verschil tussen druppelirrigatie boven de grond en onder de grond?
Bij bovengrondse systemen liggen de slangetjes op het oppervlak tussen de planten. Bij ondergrondse systemen, ook wel subsurface drip irrigation genoemd, liggen de leidingen onder de grond. Het ondergrondse systeem vermindert verdamping nog verder en beschermt de leidingen tegen zon en mechanische beschadiging, maar is lastiger te controleren en te onderhouden.