Een spade is een van de oudste en meest gebruikte stukken gereedschap in de tuin. Toch weten veel mensen niet precies wat het verschil is tussen een spade, een schop of een schep. Die verwarring is begrijpelijk, want de woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Toch gaat het om verschillende gereedschappen, elk met een eigen doel. Wie dat eenmaal weet, maakt bij de volgende klus veel betere keuzes.
Wat maakt een spade anders dan een schop
Een spa of steekschop heeft een plat, rechthoekig of licht taps toelopend blad met een rechte snede aan de onderkant. Dat blad is bedoeld om recht de grond in te steken, bijvoorbeeld als je een greppel graaft, een plant uitsteekt of grond loswerkt. Een schop heeft daarentegen een boller, meer afgerond blad. Hoe ronder het blad, hoe makkelijker je er materiaal mee kunt scheppen en verplaatsen. Met een schop schep je zand, grind of aarde op. Met een spa steek je de grond in. Dat verschil zit dus in de vorm van het blad en in het gebruik, niet zozeer in het gewicht of de steel.
De steel en het handvat maken het verschil in gebruik
Naast het blad speelt ook de steel een grote rol. Veel spades hebben een D-vormig handvat bovenaan. Dat handvat geeft extra grip en controle, zeker als je met twee handen kracht moet zetten. Stelen zijn gemaakt van hout, metaal of kunststof. Een houten steel voelt prettig aan en is licht, maar kan na jaren buiten staan barsten of rotten. Een metalen of kunststof steel gaat langer mee en vraagt minder onderhoud. De lengte van de steel hangt af van het gebruik. Een korte steel geeft meer controle bij precies graafwerk. Een lange steel is fijner als je langdurig rechtop wilt werken, want dat spaart je rug.
Wanneer gebruik je een spa en wanneer een ander gereedschap
Een spa gebruik je het meest bij het spitten van grond in de moestuin of bij het aanleggen van een border. Je steekt het blad recht naar beneden, kantelt de steel naar achteren en keert een klomp aarde om. Zo luchtig je de bodem op en kunnen wortels makkelijker groeien. Voor losser materiaal zoals compost of zand pak je liever een schep of een bats. Een bats lijkt op een spa maar heeft een breder, vlakker blad en is iets lichter van gewicht. Die is handig voor oppervlakkig werk, zoals het aanduwen van aanplant of het egaliseren van losse grond. Elk gereedschap heeft dus zijn eigen plek in de gereedschapskist.
Hoe houd je een spa in goede staat
Goed onderhoud verlengt de levensduur van je graafgereedschap flink. Na gebruik spoel je het blad schoon met water en droog je het af. Zo voorkom je roestvorming, zeker als het blad van staal is. Eén keer per jaar het blad licht invetten met een beetje olie houdt het metaal beschermd. Controleer ook regelmatig de verbinding tussen het blad en de steel. Als die los zit, kan de steel plotseling loskomen tijdens het graven, wat gevaarlijk is. Een houten steel die begint te slijten of te splinteren vervang je het best op tijd. Bewaar je gereedschap op een droge plek, bij voorkeur hangend aan een haak zodat het blad niet op de grond rust.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een spa en een spade?
Spa en spade zijn twee namen voor hetzelfde gereedschap. Beide woorden verwijzen naar het steekinstrument met een plat blad en een rechte snede, dat wordt gebruikt voor graafwerk en het spitten van grond.
Welk materiaal is het beste voor het blad van een steekschop?
Voor het blad van een steekschop is gehard staal de meest gebruikte keuze. Staal is stevig en snijdt goed door de grond. Roestvrij staal gaat langer mee zonder onderhoud, maar is duurder. Goedkopere modellen hebben soms een blad van gewoon staal, dat snel roest als je er niet goed voor zorgt.
Hoe diep kan ik spitten met een spa?
Met een gewone spa spits je de grond tot ongeveer een bladdiepte, wat neerkomt op zo’n 25 tot 30 centimeter. Dat heet ook wel één steek diep spitten. Wil je dieper, dan gebruik je twee steek, waarbij je een tweede laag grond omkeert. Dat is zwaar werk en heeft alleen zin als de grond erg vast of slecht doorlatend is.
Is een lichtere spa minder sterk dan een zware?
Een lichtere spa is niet automatisch minder sterk. Het gewicht hangt af van het materiaal en de dikte van het blad. Een dunner blad van hoogwaardig staal kan sterker zijn dan een dik blad van goedkoop metaal. Voor normaal tuingebruik is een lichtere spa vaak fijner, omdat je er langer mee kunt werken zonder vermoeid te raken.
